Komunikacja międzykulturowa
Komunikacja międzykulturowa to porozumiewanie się osób wywodzących się z różnych kultur. Obejmuje nie tylko język, lecz także wartości, normy i oczekiwania, które wpływają na to, jak ludzie się nawzajem rozumieją.
Czym jest komunikacja międzykulturowa?
Komunikacja międzykulturowa zachodzi wszędzie tam, gdzie spotykają się osoby o różnym zapleczu kulturowym: w pracy, na studiach, w podróży czy w sieci. Nieporozumienia wynikają w niej często nie z braku znajomości języka, lecz z odmiennych oczekiwań, np. co do bezpośredniości wypowiedzi, okazywania szacunku, relacji z przełożonym czy sposobu prowadzenia dyskusji.
Umiejętność porozumiewania się w takich sytuacjach określa się jako kompetencję międzykulturową. Składają się na nią wiedza o własnej i innych kulturach, umiejętność interpretowania zachowań i negocjowania znaczeń oraz postawy: otwartość, ciekawość i gotowość do zawieszenia pochopnych ocen. W nauczaniu języków obcych kompetencja międzykulturowa jest dziś jednym z celów kształcenia, obok poprawności językowej.
Dla uczelni komunikacja międzykulturowa ma znaczenie praktyczne. Umiędzynarodowienie, wymiany studenckie, studenci zagraniczni i zajęcia prowadzone w obcym języku sprawiają, że w jednej grupie spotykają się osoby z różnymi doświadczeniami edukacyjnymi. Różnią się one m.in. oczekiwaniami wobec roli prowadzącego, gotowością do zabierania głosu na zajęciach, podejściem do pracy w zespole i rozumieniem zasad samodzielności w pisaniu prac.
Komunikacja międzykulturowa w pracy dr Beaty Karpińskiej-Musiał
Dr Beata Karpińska-Musiał, prof. UG, prowadzi w Uniwersytecie Gdańskim zajęcia z pedagogiki międzykulturowej, a jako absolwentka filologii angielskiej kształci przyszłych nauczycieli języka angielskiego. Jako jeden z tematów wystąpień proponuje „Kompetencja międzykulturowa w kształceniu nauczycieli języków obcych”. Wystąpienia w języku angielskim wygłaszała m.in. na konferencjach ISNITE 2019 na Uniwersytecie Maltańskim i EDULEARN24.
Dla kogo i w czym pomaga
Wiedza o komunikacji międzykulturowej pomaga prowadzącym zajęcia lepiej rozumieć zachowania studentów z innych kręgów kulturowych i świadomie budować zasady współpracy w zróżnicowanej grupie. W kształceniu nauczycieli języków obcych pozwala przygotować ich do uczenia języka razem z kontekstem kulturowym, w którym jest używany.
Ten obszar jest szczególnie istotny dla:
- nauczycieli akademickich prowadzących zajęcia w grupach międzynarodowych lub w języku obcym,
- instytutów kształcących nauczycieli języków obcych,
- jednostek uczelni odpowiedzialnych za umiędzynarodowienie i obsługę studentów zagranicznych,
- organizatorów konferencji i wykładów poświęconych edukacji międzykulturowej.