Informacja zwrotna i komunikacja w dydaktyce
Informacja zwrotna (ang. feedback) to komunikat o tym, co osoba ucząca się zrobiła dobrze, co wymaga poprawy i jak może dalej się rozwijać. W dydaktyce jest jednym z podstawowych narzędzi wspierania uczenia się.
Czym jest informacja zwrotna w dydaktyce?
Informacja zwrotna odnosi wykonanie zadania do celu i kryteriów, które student zna wcześniej. Dobra informacja zwrotna jest konkretna, przekazana w czasie, gdy student może jeszcze z niej skorzystać, i wskazuje kolejny krok. Nie ogranicza się do oceny ani do ogólnej pochwały czy krytyki. W polskiej literaturze dydaktycznej łączy się ją z ocenianiem kształtującym, które służy uczeniu się, w odróżnieniu od oceniania sumującego, podsumowującego osiągnięcia na koniec kursu.
Komunikacja w dydaktyce obejmuje jednak więcej niż ocenianie. To także sposób formułowania wymagań i kryteriów, prowadzenia dyskusji, zadawania pytań i reagowania na trudne sytuacje na zajęciach. Informacja zwrotna płynie też w drugą stronę: od studentów do prowadzącego, np. w ankietach i rozmowach, oraz między nauczycielami akademickimi, np. podczas hospitacji koleżeńskich.
Informacja zwrotna w pracy dr Beaty Karpińskiej-Musiał
Informacja zwrotna jest stałym elementem tutoringu i mentoringu, którymi dr Beata Karpińska-Musiał, prof. UG, zajmuje się naukowo i praktycznie. Jest certyfikowaną tutorką akademicką (Collegium Wratislaviense) i mentorką (PROMENTOR), a w latach 2013–2018 była szkoleniowcem i superwizorem w Collegium Wratislaviense. W obu tych formach pracy rozmowa o postępach jednej osoby jest podstawą współpracy.
Informacja zwrotna należy do tematów jej warsztatów dla nauczycieli akademickich. Jako temat wystąpienia proponuje „Informacja zwrotna, która uczy: komunikacja ze studentami w ocenianiu”.
Dla kogo i w czym pomaga
Umiejętność udzielania informacji zwrotnej przydaje się każdemu prowadzącemu zajęcia, ale szczególnie tam, gdzie studenci oddają prace pisemne, projekty lub prezentacje. Przemyślana komunikacja ze studentami pomaga wyjaśnić, czego się od nich oczekuje, i sprawia, że ocena staje się dla nich wskazówką, a nie tylko wynikiem. W skali kierunku pozwala też sprawdzić, czy kryteria oceniania w sylabusach rzeczywiście odpowiadają zapisanym efektom uczenia się.
Z tego obszaru korzystają zwłaszcza:
- nauczyciele akademiccy, którzy chcą, by komentarze do prac studentów były dla nich bardziej użyteczne,
- osoby prowadzące zajęcia w dużych grupach, szukające sposobów udzielania informacji zwrotnej przy ograniczonym czasie,
- tutorzy i mentorzy akademiccy,
- zespoły ds. jakości kształcenia analizujące ankiety studenckie i zasady oceniania.