Dydaktyka akademicka
Dydaktyka akademicka, nazywana też dydaktyką szkoły wyższej, to dziedzina wiedzy i praktyki, która zajmuje się nauczaniem i uczeniem się na uczelni: celami, treściami, metodami i sposobami oceniania.
Czym jest dydaktyka akademicka?
Dydaktyka akademicka opisuje, jak formułować cele i efekty uczenia się, jak dobierać do nich treści, metody i formy zajęć oraz jak sprawdzać, czy studenci osiągnęli to, co zakładano. Obejmuje wykłady i seminaria, ale też ćwiczenia, laboratoria, pracę projektową i zajęcia prowadzone online. Zajmuje się zarówno tym, co robi prowadzący, jak i tym, jak uczą się studenci.
W polskim szkolnictwie wyższym dydaktyka akademicka łączy się bezpośrednio z jakością kształcenia. Program studiów, sylabus, sposób oceniania i relacja między prowadzącym a grupą decydują o tym, czego studenci rzeczywiście się uczą. Dlatego ta dziedzina nie dotyczy wyłącznie pojedynczych zajęć. Obejmuje również rozwiązania na poziomie kierunku, wydziału i całej uczelni, w tym wsparcie, jakie kadra otrzymuje w rozwijaniu kompetencji dydaktycznych.
Dydaktyka akademicka w pracy dr Beaty Karpińskiej-Musiał
Dr Beata Karpińska-Musiał, prof. UG, uczy w Uniwersytecie Gdańskim od 2004 roku, a w 2010 roku uzyskała stopień doktora w zakresie pedagogiki. Dydaktyka akademicka, zwłaszcza tutoring i mentoring, jest głównym obszarem jej pracy naukowej. Współtworzyła Centrum Doskonalenia Dydaktycznego i Tutoringu UG; w kwietniu 2021 roku została zastępczynią dyrektora Centrum, a w 2025 roku pełniła funkcję jego dyrektora.
W latach 2019–2023 uczestniczyła w ministerialnym programie „Mistrzowie Dydaktyki”. Była członkinią komitetu organizacyjnego i programowego III Ogólnopolskiej Konferencji Dydaktyki Szkoły Wyższej VIVA DYDAKTYKA 2024, gdzie współprowadziła sesje „Mistrzowie Dydaktyki” i „Centra Dydaktyczne”. Wraz z J. Jendzą napisała książkę „Dydaktyka akademicka w opiniach nauczycielek i nauczycieli akademickich Uniwersytetu Gdańskiego” (2025). W 2025 roku otrzymała indywidualną Nagrodę Rektora UG I stopnia za osiągnięcia dydaktyczne.
Dla kogo i w czym pomaga
Wiedza z zakresu dydaktyki akademickiej przydaje się każdemu, kto prowadzi zajęcia na uczelni albo odpowiada za ich organizację. Pomaga przejść od nauczania opartego na intuicji i własnych doświadczeniach ze studiów do zajęć zaprojektowanych świadomie, w których cele, metody i sposób oceniania są ze sobą spójne.
Z tego obszaru korzystają przede wszystkim:
- nauczyciele akademiccy, którzy chcą aktywizować studentów i lepiej dopasować metody do grupy,
- doktoranci i doktorantki rozpoczynający pracę dydaktyczną,
- dziekani, prodziekani i zespoły ds. jakości kształcenia, które przygotowują programy studiów i sylabusy,
- centra doskonalenia dydaktycznego planujące szkolenia dla kadry.
Dla uczelni dydaktyka akademicka jest punktem wyjścia do rozmowy o jakości kształcenia, która opiera się na tym, co dzieje się na zajęciach, a nie wyłącznie na dokumentach.